خانه / والدین / روش های تدریس خلاق

روش های تدریس خلاق

خلاقیت به معنای خلق و آفرینش اندیشه ها، ایده ها، افکار نو و بدیع، متفاوت نگریستن به امور، عبور از مرز دانسته های محدود به حیطه نادانسته های نامحدود و کشف و ابداع راه حل های جدید برای حل یک مسأله است. خلاقیت، تشخیص و بیان مسأله و ارائه راه حل های جدید برای آن است.

 

 

مهم تریـن مسـأله بعد از تشـخیص خلاقیت در کـودکان، حفظ و چگونگی پـرورش آن اسـت. بایـد انگیـزه ذاتی خلاقیت، پـرورش پیدا کنـد. بهترین روش بـرای حفـظ خلاقیـت در کودکان این اسـت که بـه آنها کمک کنیم تـا اسـتعدادها و مهارت هـا و علایقشـان به یکدیگـر مرتبط شـود. درک و شـناخت انگیـزه درونـی مرحله بسـیار مهمـی بـرای تشـویق خلاقیت در کـودکان اسـت. بایـد زمینه ایجـاد خلاقیت یعنـی لذت و رضایـت خاطر را در کـودکان فراهـم کنیـم. یـادآوری شایسـتگی ها و ایجاد اسـتقلال برای تصمیـم گیـری در کـودکان، موجـب بـروز خلاقیـت در آنـان می شـود. کـودکان از فعالیت هایـی کـه احسـاس مسـلط بـودن بـه آن دارند، بیشـتر لـذت می برند و اگر احسـاس کنند که کار متعلق به آنهاسـت، بیشـتر روی آن وقـت می گذارنـد. تأثیر ارزشیابی توصیفی در بروز رشد و خلاقیت دانش آموزان
یکـی از اهـداف اساسـی آمـوزش و پـرورش شـکوفایی خلاقیـت دانـش آمـوزان اسـت. امـا بـا وجـود اهمیت ایـن موضوع، بـه علت هـای مختلف تاکنـون کمتـر بـه پژوهـش و مطالعـه بنیـادی و برنامـه ریـزی در زمینـه پـرورش خلاقیـت دانش آموزان، پرداخته شـده اسـت و این درحالی اسـت کـه به شـدت بـه نسـلی خـلاق و نـوآور نیازمندیم. بـرای ایجـاد خلاقیـت، هـوش، اسـتعداد، مهارت و تـلاش لازم اسـت، اما کافـی نیسـت. انگیـزه درونـی نیـز بایـد بـه آنهـا اضافه شـود تـا خلاقیت شـکل گیـرد. مـا باید بـرای کودکانمـان فرصت هایـی را به وجـود بیاوریم و مهارت هایـی را بـه آنهـا آمـوزش دهیـم تا استعدادهایشـان را گسـترش دهنـد و ایـن محقـق نخواهـد شـد مگر ایـن که بیـن مهارت هـا و علایق آنهـا وجـه مشـترکی بیابیم و آنها را رشـد دهیم ارزشـیابی توصیفی سـعی کـرده بـا تغییر در سـاختار نظام ارزشـیابی آن را به قـدری انعطاف پذیر کند تـا بـا شـیوه ها و علایـق یادگیـری متفـاوت، انطباق پیـدا کنـد. در کلاس ارزشـیابی توصیفـی، کودکان در یادگیری فعال هسـتند و احسـاس غرور و مالکیت نسـبت بـه کلاس درس خود دارنـد. آن ها در ایـن کلاس آزادند تا انتخـاب کننـد. راهنمایی می شـوند و اختیـار دارند تا در محیـط کلاس، آن گونـه که دوسـت دارند، یـاد بگیرند. معلمیـن در طرح ارزشـیابی توصیفی، بـا ایجـاد جوی صمیمی و مطمئن در کلاس درس فضایی مسـاعد را برای رشـد خلاقیـت دانش آمـوزان فراهم کرده اند تـا آنها بتوانند با آسـودگی در کلاس بـه اظهارنظـر بپردازنـد و بـدون نگرانـی هر سـؤالی را کـه در ذهن دارنـد، مطـرح کننـد. آن ها یـاد گرفته اند کـه چگونه مهارت هـای یادگیری را در قلمـرو خـاص به کـودکان بیاموزند. آن ها روش تفکر درباره مسـائل و قوانیـن علمـی را بـه دانش آموزان آمـوزش می دهند. تحقیقات نشـان داده اسـت روابـط صمیمانه و تـوأم با علاقه و احترام، نقـش مؤثری در خلاقیت دانش آمـوز دارد. در ارزشـیابی توصیفـی، یادگیری تفریحی مهم اسـت. کـودکان در کلاس تشـویق می شـوند که علایق، تجـارب و ایده های خود را بـه کلاس درس بیاورنـد و اجـازه دارنـد دربـاره هدف هـای کار روزانـه خود بـا معلمان بحث کننـد. بـه آنهـا اسـتقلال کاری داده می شـود تـا تصمیم بگیرند. احسـاس آرامـش می کننـد و تنش هـا و فشـارهای کسـب نمـره را ندارنـد. آن ها نه تنهـا از ایجـاد هرگونـه زمینـه رقابـت در کلاس درس، خـودداری می کنند بلکـه جـوی را در کلاس ایجاد می کنند که دانش آمـوزان در انجام وظایف بـه همدیگـر کمک کنند، در ایده ها با هم سـهیم شـوند و بـه نتیجه نهایی کارافتخـار کنند و ایـن یعنی خلاقیت. روش های عملی پرورش خلاقیت هـر یـک از این روش هـا می تواند خلاقیت دانـش آموزان را پـرورش دهد. در بهـره گیـری از ایـن روش هـا بایـد بـه ویژگی هـای روش خـلاق توجه کرد. – داستانگویی و قصه نویسی۱ – شرح حال نویسی و انشا نویسی۲ – امور هنری از قبیل نقاشی۳ – بیان شرح حال و زندگی بزرگان۴ – اسـتفاده از روش هـای تدریس متنـوع: در تدریس مـوارد مختلف، هیچ ۵ گاه نبایـد از روش و الگوی واحدی اسـتفاده کـرد. افکار قالبی را در کودکان ایجاد نکنید و پرسـش و پاسـخ ها باید در کلاس درس، آزاد باشـد، نه قالبی و محدود. – ایجاد فرصت برای یادگیری اکتشافی۶ – تشویق دستاوردهای خلاق کودکان۷ روش های پرورش خلاقیت روش هـای پـرورش خلاقیـت، روش «بـارش مغـزی» و روش «بدیعـه پـردازی» اسـت. با توجه به محدودیـت زمانی در آموزش و پـرورش ایران، مسـأله مهم این اسـت کـه معلم باید چـه زمینه هایی را به منظـور پرورش خلاقیـت کـودک فراهم کند بـا توجـه بـه ایـن امر، بـه نظر می رسـد در سیسـتم آموزشـی، باید دسـت معلم به اندازه کافی باز گذاشـته شـود. سـاختار نظام آموزشـی نباید معلم را محـدود بـه ارائـه درس کند، بلکه باید امکانات مناسـبی بـه منظور پرورش خلاقیت هـای کـودکان ارائـه شـود و معلـم اجـازه مانور داشـته باشـد تا به منظـور پـرورش خلاقیـت، از حداقـل زمـان، حداکثـر اسـتفاده را ببـرد. در ایـن زمینـه، فعالیت هـای فـوق برنامـه از اهمیت بسـزایی برخوردار اسـت. معلـم، دانـش آمـوز و برنامـه درسـی عواملی هسـتند کـه باید بـا یکدیگر ارتباط داشـته باشـند؛ چون تعامل بیـن آنها موجب رشـد خلاقیت کودکان می شـود. روش «بـارش مغـزی»، یعنـی این که معلم سـؤالی را مطـرح می کند و به دانـش آمـوزان اجازه می دهـد تا همه نظرهایـی را که به ذهنشـان می آید، بیـان کننـد (خـوب یا بـد). نظرهـای آنها بـه هیچ وجه مـورد ارزیابـی قرار نمی گیـرد. در نهایـت، پاسـخ های آنهـا کـه روی برگه نوشـته شـده، جمع آوری می شـود. معلـم بـا مقایسـه تمـام راه حل هـا، بهترین پاسـخ را برمی گزینـد و از ایـن طریق، ذهن به سـمت سـیال شـدن سـوق داده می شـود. روش «بدیعـه پـردازی»، بیشـتر در دوره ابتدایـی به کار مـی رود و منظور از آن، برقـراری ارتبـاط و پیونـد بین امـور به ظاهر نامربوط اسـت.

نویسنده: شیفته فروزش

منبع: روزنامه ایران, شماره ۳۷۸۰

درباره ی پیش‌فرض سایت

مطلب پیشنهادی

گوش کنید و همدردی نشان دهید

ارتبـاط بـا گـوش کـردن شـروع مـی شـود. وقتی که لازم اسـت زبانـت را گاز بگیـر، …